Mamografi meme kanserine mi neden oluyor?

Mamografi, memenin röntgen görüntüsünün elde edilmesini sağlayan bir tarama yöntemi. Meme kanserinin erken teşhisi için hayati bir öneme sahip olmasına rağmen mamografinin, kadınların meme kanseri olmasının sebebi olduğu iddia ediliyor.

Esasında bu iddianın arkasında, maruz kalınan radyasyon miktarı var. İddiaya göre, mamografi çekimi sırasında o kadar çok radyasyona maruz kalınıyor ki, bu da birçok kadının kansere yakalanmasına neden oluyor.

Peki mamografi, gerçekten de sağlıklı bireyleri kanser yapabilir mi? Cevabı, bilimsel gerçeklerle arayacağız.

Maruz kalınan radyasyon miktarı riskli değil

Mamografi taraması sırasında bir miktar radyasyona maruz kalındığı doğru. Ancak bu, endişe edilecek bir miktarda değil. Uzmanlar, mamografinin sağladığı faydanın bu radyasyonun olası zararlarından çok daha büyük olduğunu söylüyor. 

Amerikan Kanser Derneği’ne göre ortalama bir mamografide, her memenin iki ayrı açıdan çekildiği durumlarda alınan toplam radyasyon dozu yaklaşık 0.4 milisivert (mSv) oluyor. – mSv, alınan radyasyon miktarını ölçmek için kullanılan bir birim. –

Bu miktarı daha iyi anlayabilmek için şöyle düşünebiliriz: Amerikan Kanser Derneği, ABD’de insanların doğal yaşam ortamlarında yılda ortalama üç mSv kadar radyasyona maruz kaldığını söylüyor. Yani iki memenin tarandığı bir mamografide alınan radyasyon, bir kadının yaklaşık yedi haftada doğal yollarla aldığı radyasyonla aşağı yukarı aynı düzeyde.

Mamografi çekilen cihaz ve görüntüleme yöntemine göre, radyasyon miktarı değişim gösterebilir. Türkiye Meme Vakfı, yeni gelişen cihazların çok daha az maruziyet yarattığını söylüyor.

Mamografi ve kanser arasındaki ilişkiyi kanıtlayan bilimsel bir çalışma yok

Türkiye Meme Vakfı, bugüne kadar yapılan çalışmalarda, mamografi çekimiyle maruz kalınan radyasyonun, kansere yol açtığını kesin olarak gösteren bir çalışma bulunmadığını belirtiyor.

Mamografi, her yıl binlerce kadının hayatını kurtarıyor

İngiltere Ulusal Sağlık Hizmetleri’nin verilerine göre, mamografi ile yapılan meme kanseri taramalarında, yılda en az bin 300 kadının hayatı kurtarılıyor. 

Mamografi, en önemli meme kanseri teşhis yöntemlerinin başında geliyor. Çünkü bu tarama ile meme kanserinin bazen elle hissedilemeyen tümörleri bile erken teşhis edilebilir ve böylece hastalığın ilk aşamalarında, tümör henüz yayılmadan önce tedaviye başlanabilir. 

İngiltere Kanser Araştırmaları Derneği, erken evredeki meme kanserlerinin tedavisi nispeten daha kolay ve başarılı tedavi olasılığı daha yüksek olduğunu söylüyor.

40-74 yaş arası, meme kanseri riski ortalama olan kadınlarda düzenli mamografi taramalarının meme kanserine bağlı ölümleri azaltabildiği, birçok klinik çalışmayla ortaya konmuş durumda. Bu faydanın en belirgin olduğu yaş aralığı ise 50-69 yaş.

Faydası, radyasyon riskinden çok daha fazla

Mamografinin fayda ve zarar dengesi gözetildiğinde, Cerrahi Onkoloji Derneği,  Türkiye Meme Vakfı, ABD Ulusal Kanser Enstitüsü, ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezi gibi güvenilir sağlık otoriteleri meme kanserinde erken tanının önemi nedeniye mamografinin faydalarının, radyasyon maruziyetinin olası zararlarından çok daha ağır bastığında hem fikir.

Mamografinin faydaları, radyasyona bağlı potansiyel zararından daha ağır bassa da, kadınların taramanın sıklığı ve gerekliliği konusunda sağlık uzmanlarıyla görüşmesi öneriliyor. Bu önerinin sebebi, her kadının sağlık durumu ve ihtiyaçlarının farklı olması.

Bu tür paylaşımlar neden yayılıyor?

Bu iddia, “selective evidence” yani yalnızca iddiayı destekleyen kısmı öne çıkarma taktiğine örnek. Bilginin tamamını değil, sadece belli bir kesimin işine gelen kısmını seçerek sunmak, gerçeği çarpıtıyor ve yanlış bir izlenim yaratıyor.

Bu tarz iddiaların hızla yayılması şaşırtıcı değil. Çünkü kulağa basit, umut verici ve zararsız geliyor. Ancak asıl risk, insanların bilimsel temeli olmayan bu bilgilerle, hayati kararlar vermesi. Mamografinin kansere neden olduğu iddiası, kadınların taramadan kaçınmasına, dolayısıyla meme kanserinin geç fark edilmesine yol açabilir. Bu da tedavi şansını ciddi şekilde düşürebilir. 

Bilimsel gerçekleri paylaşmak, sevdiklerimizi korumamıza gerçekten yardımcı olabilir; hatta hayat kurtarabilir. Bu yazıyı paylaşarak siz de doğru bilginin yayılmasına katkı sağlayabilirsiniz.

Kafanıza takılan bir iddia mı var? Endişelenmeyin. Yalnız değilsiniz. Emin olmadığınız içerikleri bize ulaştırın; birlikte inceleyelim.