Daraxonrasib pankreas kanseri ilacı hakkında neler biliniyor?

ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), 26 Ağustos 2026’da pankreas kanserine karşı geliştirilen Revolution Medicines şirketinin geliştirdiği daraxonrasib adlı ilaca onay verdi. 

Pankreas kanseri, tedavisi en güç kanser türlerinden biri. Amerikan Kanser Derneği verilerine göre, ABD’de her yıl yaklaşık 67 bin kişiye pankreas kanseri teşhisi konuluyor. Bu kanser türü, diğer kanser türleri arasında en yüksek ölüm oranına sahip. Bu ciddi tablo nedeniyle, yeni bir tedavi seçeneğinin FDA onayı alması büyük önem taşıyor.

Peki, Daraxonrasib hakkında neler biliyoruz?

Daraxonrasib 101

İlaç, Revolution Medicines tarafından geliştirildi ve ABD’de Rasonque markasıyla satılacak. 

A box and bottle of RASONQUE (darasozin) tablets, each containing 150 mg, with the box labeled '30 tablets' and 'Rx Only'.

ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), ilacı metastatik pankreas kanserinde geniş biçimde RAS’ı hedefleyen sınıfının ilk tedavisi olarak tanımlıyor. Daireye göre ilaç “son derece zor ve tedavisi güç bir kanser türüyle karşı karşıya olan hastalar için kritik ve yeni bir seçenek” sağlıyor.

Daraxonrasib ağızdan alınan bir ilaç olsa da, bu onun yan etkisiz olduğu anlamına gelmiyor. En yaygınları deride döküntü, ishal, mide bulantısı, yorgunluk ve kusma. Klinik çalışmada ağır yan etkiler daraxonrasib kullanan hastaların yüzde 43,6’sında görülürken, kemoterapi alan hastalarda bu oran yüzde 57,5’ti.

Klinik araştırmalar sonuç verdi

İlaç bir süredir klinik deneylerle test ediliyor. FDA, ilaca 2025’te “Çığır Açan Tedavi” statüsü vermişti. 

FDA’nın onayı, son klinik deneyden elde edilen sonuçlardan hemen sonra geldi.

500 pankreas kanseri hastasının katıldığı ileri aşama bir klinik çalışmanın sonuçlarına göre hap formundaki ilacı her gün alan hastaların ortalama hayatta kalma süresi yaklaşık 13 ay, kemoterapi alan hastaların ise hayatta kalma ortalaması yaklaşık altı ay idi. Tümörün tedaviye yanıt verme oranı daraxonrasib grubunda yüzde 30, kemoterapi grubunda yüzde 11 oldu. 

ABD Gıda ve İlaç Dairesi’nin Onkoloji Mükemmeliyet Merkezi Direktörü Angelo de Claro, ilacın “karşılanmamış tıbbi ihtiyacın yüksek olduğu bir alanda daha önce görülmemiş sonuçlar” verdiğini söyledi. FDA, ilacı kurumun karar vermesi için belirlenen son tarihten 6,5 ay önce onayladı.

Pankreas kanserinin tedavisi bulundu mu?

Evet, ilaç gerçekten de çığır açan bir gelişme. Ancak “pankreas kanserinin tedavisi bulundu” demek, biraz fazla ileri gidebilir. Çünkü ilaç daha dar bir hasta grubuna odaklı. 

Çalışmaya, metastatik pankreas adenokarsinomu olan ve daha önce tedavi görüp sonuç alamamış hastalar katıldı. FDA onayı da aynı dar hasta grubuyla sınırlı. 

Yani, bu sonuçlar her pankreas tümörüne genellenemez. İlaç erken evre pankreas kanserine, ameliyat edilebilir tümörlere veya pankreasın başka kanser türlerine doğrudan cevap vermeyebilir.

İlaç şimdilik yalnızca ABD’de onaylı

Two blue oval-shaped pills, one marked with 'R' and the other with '150M'.

21 Eylül 2026 itibarıyla ilacın onaylandığı tek ülke ABD. Revolution Medicines, 26 Ağustos 2026’daki açıklamasında Daraxonrasib’in ABD dışında hiçbir düzenleyici otoriteden henüz onay almadığını söyledi. Avrupa İlaç Ajansı incelemeyi hızlandırdı, ancak Avrupa’da henüz onaylı değil.

ABD’de ise ilaç şimdiden piyasaya çıktı. Doktorlar uygun hastalara Rasonque’u reçete edebiliyor ve ilaç belirli eczaneler üzerinden temin ediliyor.

İlaç onaylansa bile ucuz bir tedaviden söz etmiyoruz. İlacın 30 günlük liste fiyatı 39 bin 800 dolar. Bir yıl kesintisiz kullanıldığında liste fiyatı yaklaşık 477 bin 600 dolara ulaşıyor. Hastanın gerçekte ne kadar ödeyeceği ise sigortasına ve yararlanabildiği mali desteklere göre değişiyor. Üretici şirket de sigorta ve ödeme süreçlerinde hastalara yardımcı olmak için ayrı bir destek programı başlattı.

ABD’de sağlık sigortası olmayanlar açısından maliyet çok daha önemli bir sorun. ABD Nüfus Sayım Bürosu’nun son verilerine göre 2024’te yaklaşık 27 milyon kişinin, nüfusun yüzde 8’inin, yıl boyunca sağlık sigortası yoktu.

Türkiye’de erişim tartışması başladı

ABD’deki onayın hemen ardından Türkiye’de de daraxonrasibin ruhsatlandırılması ve SGK geri ödeme kapsamına alınması için bir kampanya başladı. Kampanyanın merkezinde, yüksek ilaç fiyatının hastalar için yaratacağı erişim sorunu var.

Ancak burada önemli bir ayrıntı var. 21 Eylül 2026 itibarıyla daraxonrasib ABD dışında hiçbir ülkede onay almış değil. Üretici şirket de bunu açıkça belirtiyor.  Avrupa’da EMA’nın hızlandırılmış incelemesi sürüyor. Bu nedenle ilacın henüz Türkiye’de ruhsat almamış olması, tek başına Türkiye’ye özgü olağandışı bir gecikmeye işaret etmiyor.

Yeni tedavilerin diğer ülkeler tarafından onaylanması biraz zaman alabiliyor. Bir ilacın klinik araştırmada başarılı olması, bir ülkede ruhsat alması, başka bir ülkede hastaya ulaştırılması ve o ülkedeki sağlık sistemi tarafından ücretinin karşılanması birbirinden farklı aşamalar.

Kabaca dört farklı kavramı ayırmak gerekiyor:

1.⁠ ⁠Klinik kanıt:

Faz 1, 2 ve 3 çalışmalarında ilacın güvenliliği ve etkinliği araştırılıyor.

2.⁠ ⁠Ruhsatlandırma:

Üretici, elde edilen klinik verilerin yanı sıra üretim, kalite, güvenlilik, doz, etiketleme ve risk yönetimi bilgilerini ilgili düzenleyici kuruma sunuyor. FDA, EMA veya Türkiye’de TİTCK bu dosyayı kendi mevzuatı çerçevesinde değerlendiriyor.

3.⁠ ⁠İlaca erişim:

Ruhsatı bulunmayan bir ilaç bazı koşullarda yurt dışından hasta bazında getirilebilir. Veya, erken erişim programları kapsamında kullanılabilir.

4.⁠ ⁠Geri ödeme:

Bir ilacın ruhsatlı veya erişilebilir olması, SGK gibi kamu geri ödeme kurumlarının ilacın maliyetini karşılayacağı anlamına gelmiyor. Fiyatlandırma ve geri ödeme ayrı süreçler.

Yine de pankreas kanseri gibi hızlı ilerleyebilen bir hastalıkta erişimin ne kadar süreceği hastalar açısından çok önemli.  Daraxonrasib için asıl tartışılması gereken soru, “FDA onayladı, Türkiye neden izin vermiyor?” ile sınırlı olmamalı. Daha ziyade Türkiye, dünyada henüz yalnızca bir ülkede ruhsatlandırılmış ancak güçlü klinik kanıt sunan bu yeni tedavinin uygun hastalara güvenli, hızlı ve ekonomik biçimde erişebilmesi için mevcut erken erişim ve yurt dışı ilaç mekanizmalarını nasıl kullanacak?

Bu soru hem hastaların acil erişim ihtiyacını hem de yeni ilaçların bilimsel ve düzenleyici değerlendirme gerekliliğini birlikte gözetiyor.

Kaynakça

  1. FDA — “FDA Approves First in Class Targeted Therapy for Metastatic Pancreatic Cancer”, 26-08-2026. Kaynağı aç
  2. American Cancer Society — “Key Statistics for Pancreatic Cancer”, 13-01-2026. Kaynağı aç
  3. ASCO Publication — “Daraxonrasib, a RAS(ON) multi-selective inhibitor vs chemotherapy in previously treated metastatic pancreatic adenocarcinoma (mPDAC): Primary and final analysis from the phase 3 RASolute 302 study.”, 03-06-2026. Kaynağı aç
  4. NEJM — “Daraxonrasib or Chemotherapy in Previously Treated Metastatic Pancreatic Cancer”, 31-05-2026. Kaynağı aç
  5. Revolution Medicines — “U.S. FDA Approves Revolution Medicines’ RASONQUE™ (daraxonrasib), the First Broad RAS-Targeted Medicine in Metastatic Pancreatic Cancer”, 26-08-2026. Kaynağı aç
  6. Revolution Medicines — “RASONQUE™ (daraxonrasib)”, 26-08-2026. Kaynağı aç
  7. Census — “Income, Poverty and Health Insurance Coverage in the United States: 2024”, 09-09-2025. Kaynağı aç