CancerDisinfo‘da, dijital alanlarda dolaşan kanserle ilgili iddiaları belirlemek, doğrulamak ve açıklamak için şeffaf, bilime dayalı bir süreç izliyoruz. Amacımız, açık, erişilebilir ve doğru içerik sunarak halk sağlığını korumak ve bilinçli karar vermeyi desteklemektir.
1. İddiaların tanımlanması
İzleme
Sürekli olarak tarıyoruz:
- Sosyal medya platformları (ör. Instagram, TikTok, YouTube, Facebook, X)
- Mesajlaşma uygulamaları ve forumlar (ör. WhatsApp, Telegram, Reddit)
- Haber siteleri ve sağlık blogları
Potansiyel olarak zararlı içeriği izlemek için anahtar kelime uyarıları da kullanıyoruz (örneğin, “kanser tedavisi”, “mucize terapi “, “alternatif tedavi”).
Kullanıcı gönderimleri
Okurlarımızı, bize bağlantılar, ekran görüntüleri veya sorularını gönderme formumuz aracılığıyla göndererek şüpheli sağlık iddialarını bildirmeye teşvik ediyoruz. Topluluk katkısı, duyarlı ve güncel kalmamıza yardımcı olur.
Önceliklendirme
Yüksek potansiyel zararı veya yüksek viralitesi olan iddialara odaklanırız.
- Viral olması veya etkili hesaplar tarafından paylaşılması
- Tıbbi tedaviyi caydırarak veya güvenli olmayan alternatifleri teşvik ederek zarar verme olasılığı
2. Araştırma ve doğrulama
Ön inceleme
- Ne tür bir iddia olduğu (olgusal, görüş, bilimin yorumu)
- İster yeni olsun ister geri dönüştürülmüş bir yanlış
- İddiayı kimin yaptığı ve nasıl çerçevelendiği
Kanıt toplama
- Hakemli dergiler
- Tıbbi kılavuzlar ve veri tabanları
- Sağlık yetkilileri
Uzman katkısı
Karmaşık konularda, şeffaflık ve tutarlılık sağlamak için standartlaştırılmış bir form kullanarak onkologlara, eczacılara, halk sağlığı uzmanlarına ve araştırmacılara danışıyoruz.
Doğrulama araçları
Bir iddianın ne kadar yaygınlaştığını ve hangi bağlamda yayıldığını takip etmek için sosyal medya analizi ve dijital doğrulama araçları kullanıyoruz.
3. İddianın derecelendirilmesi
Doğruluğu kontrol edilen her iddia bir sonuç bildirir:
- Yanlış: Güvenilir bilimsel kanıtlarla açıkça çelişir
- Yanıltıcı: Bazı gerçekleri içeriyor ancak aldatıcı veya eksik bir şekilde sunuluyor
- Kanıtlanmamış: Güçlü kanıt yok; erken dönem, anekdot veya düşük kaliteli kaynaklara dayanıyor
- Doğru: Mevcut bilimsel fikir birliği ile uyumludur ve güvenilir verilerle desteklenir
Yanıltıcı ve kanıtlanmamış teknik türleri
Ayrıca iddianın nasıl yanlış yönlendirdiğini de açıklıyoruz. Yaygın manipülasyon taktikleri:
- Gizli çıkarlar: Kaynağın açıklanmamış finansal veya ideolojik amaçları vardır (kanıtlanmamış tedaviler, ilaçlar satmak)
- Kaynak çarpıtma: Yanlış bir mesaj vermek için gerçek çalışmaları veya uzmanları yanlış tanıtmak
- Sahte kesinlik: Hala üzerinde çalışılan bir şeyin “kanıtlanmış” olduğunu iddia etmek
- Seçici kanıt: İddiaya uymayan önemli verileri göz ardı eder (Cherry-picking)
- Kanıtlar yerine duygular: Bilimi atlamak için kişisel hikayeleri kullanır
- Sahte otorite: Niteliksiz kişilerin görüşlerini uzmanmış gibi öne çıkarır
- Bilimsel jargon tuzağı: Karmaşık terimleri kafa karıştırmak veya yanlış yönlendirmek için kullanır
- Komplo çerçeveleme: Doktorların, bilim insanlarının veya hükümetlerin “gerçeği” sakladığını öne sürer
4. Bulguların yazılması ve sunulması
Açık, basit bir dil
Genel kitleler, özellikle de hastalar ve bakıcılar için sade, teknik olmayan bir dille yazıyoruz.
Karmaşık fikirleri açıklamak için infografikler ve görseller kullanıyoruz. Anlayışı güçlendirmek için önemli istatistikleri veya alıntıları vurguluyoruz
Şeffaflık
- Danışılan tüm çalışmalara, kaynaklara ve uzmanlara doğrudan bağlantı veriyoruz
- Alıntı yaptığımız bir uzmanın sektörel bağları veya diğer çıkar çatışmaları varsa açıklıyoruz
5. Yayın ve dağıtım
Web sitesi ve sosyal medya
- Makalelerin tamamı web sitemizde yayınlanmaktadır
- Dezenformasyona en çok maruz kalanlara ulaşmak için Instagram, X (Twitter) ve diğer platformlarda kısa, paylaşılabilir versiyonlar yayınlanır
Topluluk geri bildirimi
- Okuyucuları sorularını veya endişelerini moderatörlü yorum bölümlerinde paylaşmaya davet ediyoruz
- Geri bildirim eksiklikleri veya hataları ortaya çıkarırsa, yanıt verir ve gerektiği şekilde revize ederiz
6. Düzeltmeler ve güncellemeler
Devam eden izleme
Kanserle ilgili yanlış bilgiler gelişiyor. Ele aldığımız bir iddia yeni bir şekilde geri gelirse, yeniden değerlendirir ve güncelleriz.
Düzeltme politikası
- Görünür ve zamanında: Tüm düzeltmeler açıkça işaretlenmiş ve tarih atılmıştır
- Arşivlenmiş versiyonlar: Şeffaflık için önceki sürümleri erişilebilir tutuyoruz
Taahhüdümüz
CancerDisinfo’da gerçeklerin hayat kurtardığına inanıyoruz. Bu yüzden çalışmalarımız
- Siyasi veya ticari etkilerden bağımsız
- Kanıta dayalı, ideolojiye değil
- Hem süreçlerimizde hem de finansmanımızda şeffafız
- Hastaları, bakım verenleri ve halkı korkutmak yerine güçlendirmek için tasarlandı
Doğruluğunu kontrol etmemizi istediğiniz bir iddianız varsa, reach@cancerdisinfo.org adresine bir e-posta gönderin