İvermektin kanser tedavisinde “umut” mu, yoksa henüz erken mi?

Bu günlerde birçok kanser hastası, sosyal medyada benzer sorularla karşılaşıyor: İvermektin, ya da Türkiye’de yaygınlaşan adıyla Ziver, kanseri tedavi edebilir mi?

İvermektin size bir yerlerden tanıdık geliyor olabilir. Onu Covid-19 pandemisi sırasında reçete edilen “potansiyel tedavi” olarak ün kazanmasıyla hatırlıyor olabilirsiniz. Fakat daha sonra bilimsel çalışmalar, İvermektinin koronavirüsü tedavi etmediğini göstermişti.

Pandemi geride kalsa da İvermektin, şimdi kanser hastalarına derman olduğu iddiasıyla adından söz ettiriyor.

Peki gerçek ne? Bilimsel gerçeklere birlikte bakalım.

Bir kanser tedavisi olarak İvermektin’in etkisi kanıtlanmadı

Aslında İvermektin, insanlarda ve hayvanlarda bazı parazit enfeksiyonlarını tedavi etmek için kullanılan bir ilaç. Şimdilerde ilacın başka bir amaç için tedavi potansiyeli olup olmayabileceği tartışılıyor.

Güvenilir tıbbi yayın platformu olan PubMed’de, İvermektin ve kanser hakkında 300’den fazla çalışmaya ulaşılabiliyor. Bu çalışmaların büyük bir kısmı, hayvanlar üzerinde ya da laboratuvarda yürütülen klinik öncesi araştırmalardan oluşuyor. 

Klinik öncesi araştırma, bir ilacın veya tedavinin faydalı olup olmadığını test etmek ve potansiyel zararları değerlendirmek amacıyla laboratuvarda yürütülen araştırmanın erken bir aşaması. Bu çalışmalar, insanlarda yapılacak klinik denemelerden önce yürütülüyor.

PubMed’ten ulaştığımız bazı laboratuvar deneyleri, İvermektin’in kanserli hücreleri azalttığını gösteriyor. Ancak bu İvermektin’in kanseri tedavi ettiğini söylemek için yeterli değil. Çünkü ilacın laboratuvar ortamında olumlu bir etkiye sahip olması, aynı etkinin insanlar üzerinde de görüleceği anlamına gelmiyor. Çünkü insanlar, bir laboratuvar kabından çok daha karmaşık bir biyolojik sisteme sahip.

İvermektin’in kanser tedavisinde kullanımını inceleyen yalnızca aktif bir klinik çalışma mevcut. Fakat bu araştırma, İvermektinin tek başına  değil, immünoterapiyle birlikte kullanımını inceliyor. 2025’te yayınlanan ön veri sonuçlarına göre sekiz hastadan sadece birinde kanserli tümörde küçülme gözlemlenmiş. Ancak bu gözlemin, İvermektin’in immünoterapiyle birlikte kullanımı sonucunda elde edildiğini unutmamak gerek. Daha da önemlisi, araştırma sadece meme kanserini kapsıyor. Tüm kanser tiplerinde etkili olacağını düşünmek yanlış olur.

Bir ilacın kanser tedavisinde kullanılabilmesi için, klinik kanıtlarla hastaya fayda sağladığının gösterilmesi ve güvenli olması gerekir. Bunun için en güvenilir yol da titizlikle yürütülen klinik çalışmalardan geçiyor. Fakat İvermektin’in kanser hastalarındaki etkisini, insanlar üzerinde inceleyen geniş çaplı ve güvenilir bilimsel çalışmalara henüz sahip değiliz. 

Türkiye Kanser Enstitüsü de İvermektin ve kanser tedavisiyle ilgili eldeki veriler pek umut vaat etmediğini ifade ediyor. 

Current Oncology Reports’ta yayımlanan bir değerlendirmeye göre, erken aşamada elde edilen laboratuvar ve hayvan verileri olsa da, bunları gerçek bir tedaviye dönüştürebilmek için henüz önümüzde çok yol var. O zamana kadar da İvermektin kanser tedavisi için kanıtlanmış bir seçenek değil, sadece araştırılan bir ihtimal.

ABD’de ivermektin incelemesi: Bilimsel ihtiyaçtan çok politik tartışma

Şubat 2026’da ABD Ulusal Kanser Enstitüsü, İvermektin’i potansiyel bir kanser tedavisi olarak incelediğini duyurdu. İnceleme, klinik öncesi araştırmayı kapsıyor. Bu önemli duyuru, Trump yönetiminin Eylül 2025’te Ulusal Kanser Enstitüsü’ne direktör olarak atadığı Dr. Anthony Letai’den geldi. Letai, Trump’a yakın politik konumu nedeniyle ülkenin bir kısmı tarafından eleştiriliyor.

Dünyanın önde gelen kanser araştırma enstitülerinden birinin böyle bir inceleme başlatmasının arkasında, yeni ve umut verici bilimsel veriler olduğu izlenimi oluşabilir. Ancak Dr. Anthony Letai, enstitünün İvermektin’in kansere karşı etkinliğini araştırmasına yol açabilecek yeni bir kanıt sunmadı. İncelemenin gerekçesi olarak daha çok “hastaların soruları ve kamuoyundaki merak” gösterildi. Bu da kararın bilimsel bir zorunluluktan ziyade kamuoyu ve politik tartışmalarla ilişkili olabileceğine işaret ediyor. Sonuçların birkaç ay içinde paylaşılması bekleniyor.

İnceleme kararı, kurumdaki deneyimli bilim insanları arasında tartışmaya yol açtı. Bazı araştırmacılar, sınırlı kaynakların güçlü bilimsel temeli olmayan konulara yönlendirilmesini eleştiriyor.  Özellikle İvermektin’in Covid-19 döneminde politik kutuplaşmanın bir parçası haline gelmiş olması, bu tür adımların bilimsel önceliklerden çok siyasi ve toplumsal baskılarla şekillenebileceği yönünde kaygıları artırıyor.

İvermektinin yükselişi

İvermektin ve kanser arasındaki ilişkiye dair kanıt eksikliği, ünlülerin ve internet fenomenlerinin ilacın her derde deva olduğu iddiasını yaymaların önüne geçemedi. Peki İvermektin nasıl oldu da “kanser ilacı” diye anılır hale geldi?

Google’da Türkiye’den yapılan “İvermektin” aramalarının Ocak 2025’te zirve yaptığı görülüyor. Bu, aramaların pandemiden bu yana ulaştığı en yüksek seviye. Artış, ünlü aktör Mel Gibson’ın Joe Rogan’ın podcast’ine katılmasıyla aynı zamana denk geliyor. Gibson, yayında İvermektin de içeren bir tedavi kombinasyonunun, 4. evre kanserli üç arkadaşını iyileştirdiğini iddia etti. Bölüm 12 milyondan fazla kez izlendi. Bölümden kesitlerin sosyal medya platformlarında paylaşılmasıyla, iddia Türkiye’de de hızla yayıldı.

Kaliforniya Üniversitesi’nden İç Hastalıkları Uzmanı Dr. John Mafi’ye göre 2025’teki bu artışın ardında yeni bir dezenformasyon dalgası ve hem hükümet hem de ilaç şirketlerinden doğan geleneksel sağlık bilgilerine duyulan güvensizliğin artması var.

“Bir noktada, [İvermektin] hükümetin söylediklerine karşı çıkmanın ve kendi sezgilerine güvenmenin bir sembolü haline geldi,” diyor Dr. Mafi. Ona göre İvermektin’e erişimi kolaylaştırmaya yönelik adımlar, ilacın işe yaradığına dair tıbbi kanıtlardan değil, daha çok ABD’deki politik atmosferden kaynaklanıyor.

Bu tablo, konunun sadece bir tartışma meselesi olmadığını gösteriyor. Özellikle sosyal medyada hızla yayılan bu iddialar, insanların ilacı kontrolsüz şekilde kullanmasına da yol açabiliyor.

İvermektin’in bilinçsiz kullanımı riskli

ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA), İvermektin’in bilinçsizce ve aşırı dozlarda kullanımının komaya yol açabileceği konusunda uyarıyor.

2025 yazında ABD’deki bir hastanede bilinçsiz İvermektin kullanımı sonucunda kayıtlara geçen vaka, riskin büyüklüğünü gözler önüne seriyor. Metastatik kemik kanseri olan genç bir hasta, sosyal medyada gördüğü paylaşımların etkisiyle İvermektin kullanmaya başladı. Doktoru önermeden İvermektin kullanan hasta, ilaçla ilişkili olarak nörotoksisite yaşadı ve mide bulantısı, yorgunluk ve diğer semptomlar nedeniyle acil servise başvurdu.

Kısacası, İvermektinin kanser tedavisinde işe yarayıp yaramadığını henüz bilmesek de, bilinçsizce yüksek dozlarda kullanımının tehlikeli olduğunu biliyoruz.

Herkes elinden geleni yapmak istiyor

Hastaların ve hasta yakınlarının, tedavi sonuçlarını iyileştirmek için ellerinden gelen her şeyi denemek ve mevcut tüm seçenekleri değerlendirmek istemesi son derece anlaşılabilir bir durum. Ancak İvermektin’in kanser tedavisinde kullanımına ilişkin tartışmalar alevlenirken, güvenilir tıbbi kaynaklardan doğrulanmış bilgilere odaklanmak her zamankinden daha çok önemli.

Aksi bir durumda, İvermektin’in hastalıklarını tedavi edebileceğine dair asılsız iddialara inanmaları halinde hastaların etkili tedavilerini geciktirebilme veya tamamen bırakma ihtimalleri endişe verici.

Bilim dünyası, kanser tedavisiyle ilgili her geçen gün yeni bir gelişmeye imza atıyor, ama maalesef birçoğu kesin tedavi anlamına gelmiyor. Bu gelişmelere karşı temkinli olarak merakınızı korumakta fayda var. Türkiye Kanser Enstitüsü de kanser tedavisinin kişiye özel olduğunu ifade ederek multidisipliner bir yaklaşım gerektirdiğini aktarıyor. Enstitü, onkoloji uzmanına danışmadan İvermektin ya da Fenbendazol gibi herhangi bir parazit ilacı ya da onaylanmamış destekleyici tedavi kullanılmaması konusunda uyarıyor.

Kanser tedavisi ya da hastalığın kendisiyle ilgili aklınızda sorular varsa, size yardımcı olmaya hazırız.