ABD’de yapılan bir araştırma, bilimsel dayanağı olmayan “alternatif kanser kliniklerinin” Google reklamları üzerinden hastaları hedef aldığını ortaya koydu. Meksika’nın Tijuana kentinde 21 ve Amerika Birleşik Devletleri’nin Arizona eyaletinde faaliyet gösteren 13 “alternatif kanser kliniği” incelenerek yapılan araştırmada sonuçlar oldukça dikkat çekici. Sözde tedavi sunan kliniklerin dijital pazarlama stratejileri inanılmaz boyutlara ulaşmış durumda:
- 2012-2023 yılları arasında alternatif klinikler Google reklamlarına 15,8 milyon dolar reklam bütçesi harcadı.
- Bu reklamlar, bilimsel temeli olmayan web sitelerine 6,7 milyondan fazla trafik (ziyaretçi) sağladı.
- Sitelerin toplam ziyaretçi sayısının neredeyse yarısı (%44,4’ü) doğrudan bu reklamlardan geliyor.
- “Alternatif kanser klinikleri” kanser hastaları, aileleri veya kansere özgü bilgiler arayan diğer kişilerin bilgi aramalarını taklit etmek için toplam 20.035 özgün anahtar kelime kullandı.
Hastaların korkuları anahtar kelimeye dönüştü
Anahtar kelime çalışması yaparak kanser hastalarının sordukları sorulara benzer şekile içerikler oluşturan “alternatif kanser klinikleri” desteklenmeyen tedavileri tanıtan web sitelerini bu şekilde yaptıkları çalışmalarla ön plana çıkarabiliyor. Anahtar kelimeler arasında “4.evre kanser hayatta kalma oranı”, “4.evre meme kanseri ölümcül müdür?”, “mucizevi evre 4 kanserden kurtulanlar”, “Denver’daki en iyi meme kanseri onkoloğu”. “Medicare meme kanseri tedavisini karşılıyor mu”, “doğal lenfoma tedavisi”, “kolorektal kanser için en iyi tedavi”, “rahim ağzı kanseri semptomları”, “karaciğerdeki tümör” ve “üçlü negatif meme kanseri nedir” gibi örnekler bulunuyor.
Anahtar kelimeler ise kanser hastalarının bilgi arama davranışlarını taklit ederek oluşturulmuş. Belirli bir kanser türüne yönelik hazırlanmış olabileceği gibi ünlü ve itibarlı kurumsal hastanelerin isimlerini de içerebiliyor. Ayrıca yakın zamanda kanser teşhisi almış kişilerin sorularına benzer şekilde oluşturulmuş sorular ve “alternatif” kanser tedavisi arayanları çekecek şekilde hazırlanmış türleri de mevcut.
Desteklenmemiş tedaviler ve yanlış bilgilerle dolu içerikleri çevrimiçi ortamlarda sürekli olarak dolaşıma sokan “alternatif kanser klinikleri” yanlış bilginin yayılmasını da hızlandırıyor. Özellikle tedavi umudu kalmamış kanser hastaları gibi daha zor durumda olan hastaları da ayrıca hedefleyerek verilen reklamlar yanlış bilgiler üzerinden hastaları maddi ve manevi olarak sömürüyor.
Teknoloji devi sorumluluk almalı
Google’ın arama motorunda kullandığı algoritma yanıltıcı içerikleri teşvik ediyor, yayılmasını sağlıyor ve Google yorumlar gibi bölümler de hastaların ikna olma sürecini hızlandırıyor.
Google COVID-19 döneminde sağlık alanındaki arama sonuçlarına yönelik düzenlemeleri ve YouTube’da belirli kanser tedavilerinin pazarlamasına yönelik kısıtlamaları ile yanıltıcı sağlık bilgilerini engelleme konusunda yetkin olabileceğini gösterdi. Bu nedenle “alternatif kanser kliniklerinin” kanser hastalarına yönelik dijital pazarlama stratejilerini ve yanlış bilginin yayılmasını engelleme konusunda da sorumluluk almalı. Google’ın yapabilecekleri üç temel başlıkta şu şekilde:
- Çalışmada tespit edilen anahtar kelimeler de dahil olmak üzere hassas sağlık bilgileri içeren sorgulamalarda belirli anahtar kelimeler (kanser, son dönem kanser hastaları, bilimsel kanıtlarla desteklenmeyen tedaviler vb.) engellenmeli.
- Bilimsel olarak desteklenmeyen kanser tedavileri sunan işletmelerin pazarlama yöntemleri arasında sağlıkla ilgili anahtar kelimeleri kullanarak aramalarda üst sıralarda çıkmasına izin verilmemeli.
- Güvenilir bilgiler arama sonuçlarında üst sıralara çıkarılmalı.
Bizim de yapabileceklerimiz var
“Alternatif kanser kliniklerinin” uygulamalarını izleyerek hastalara sunulmaya çalışılan yanıltıcı bilgiler anlaşılmalı ve çürütülmelidir. Yaygın ve önleyici çalışmalar ile yanlış bilgilerin çürütülmesi, aktif izleme ile takip edilmesi ve doğru bilgilerin yaygınlaştırılması hayati önemde.
Şu kaynaktan özetlenerek alınmıştır: Harvard Kennedy School Misinformation Review, Google allows advertisers to target the sensitive informational queries of cancer patients https://misinforeview.hks.harvard.edu/article/google-allows-advertisers-to-target-the-sensitive-informational-queries-of-cancer-patients/
CancerDisinfo 
Murad Karabulut