Budwig diyeti kanseri iyileştirebilir mi?

1950’lerde Alman biyokimyacı Johanna Budwig, kötü huylu hücrelerin büyümesini engellediğine inandığı bir diyet geliştirdi. Bugün “Budwig diyeti” olarak sık sık karşımıza çıkan bu diyet, alternatif tedavi dünyasının yıldızlarından biri. 

Budwig diyetinin kanserin büyümesine engel olabileceği iddialar arasında. 

Diyetin en popüler tarifi ise çok basit. Keten tohumu yağını ve lor peynirini karıştırıyorsunuz. İddiaya göre kanseri yenmek bu kadar kolay. Hatta son yıllarda influencerlar tarifte lor peyniri yerine quark kullanıyormuş.

Peki Budwig diyeti, gerçekten de kanserin çaresi olabilir mi?

Budwid diyeti bilimsel kanıtlardan çok uzakta

Budwig diyeti uzun zamandır “kansere çare” gibi sıfatlarla anılıyor. Fakat bilimsel literatüre baktığımızda bu ünü taşıyacak bir kaynağa rastlamıyoruz. 

Keten tohumu yağı ve peynir karışımını esas alan bu diyetin kanseri tedavi edip etmediğini insanlarda sınayan, hakemli bir tıp dergisinde yayımlanmış çalışma yok.

2020’de yayınlanan makalede onkoloji profesörü Ting Bao ve mikrobiyolog Jyothirmai Gubili, Budwig diyetinin kanser tedavisinde veya kanserin önlenmesinde kullanımını destekleyecek klinik kanıtların yetersiz olduğunu belirtiyor. Uzmanlar, hastalara kanser tedavisi sırasında ya da sonrasında Budwig diyetinden uzak durmalarını tavsiye ediyor. 

Keten tohumu mucize değil

Araştırmalar daha çok keten tohumu üzerinde yoğunlaşıyor. Bilim insanları keten tohumundaki bazı bileşiklerin kanser hücrelerinin çoğalmasını ve yayılmasını etkileyip etkilemediğini inceliyor. Laboratuvar çalışmalarında ve hayvan deneylerinde merak uyandıran sonuçlar elde edilmiş. Ancak bu bulgular henüz insanlarda aynı etkinin ortaya çıktığını göstermiyor.

Keten tohumundaki lignanlar bu araştırmaların merkezinde. Bitkisel östrojen olarak anılan bu bileşiklerin hormonlarla ilişkili bazı kanser türleri üzerinde nasıl bir rol oynayabileceği araştırılıyor.

Keten tohumu üzerine küçük çaplı insan çalışmaları da var. Örneğin meme kanseri tanısı alan 32 kadınla yapılan bir araştırmada, keten tohumu tüketen grupta tümör hücrelerinin çoğalma hızını gösteren bazı işaretler azaldı. Ancak bu kısa süreli çalışma, keten tohumunun doğrudan kanseri iyileştirdiğini ya da hastaların yaşamını uzattığını göstermiyor.

Amerikan Kanser Araştırma Enstitüsü de keten tohumuyla ilgili insan çalışmalarının küçük ve kısa süreli olduğunu belirtiyor. Yani daha fazla insan çalışmasına ihtiyaç var.

Kısacası, bugün bilim dünyasının geldiği nokta Budwig diyetinin kanser tedavisinde işe yaradığını göstermekten çok uzakta. Keten tohumunun kanseri önlemek amacıyla özellikle önerilmesini destekleyecek düzeyde kanıt henüz yok.

Johanna Budwig: Onkoloji uzmanlığı yok, güvenilir değil

Tarifin sahibi Johanna Budwig, Alman biyokimyacı ve eczacı. Çevrimiçi kaynaklarda kanser alanında uzmanlık eğitimi aldığına dair bir bilgi yok.

Kendi adına kurulan vakfın biyografisine göre 1956’da tıp okumaya başladı, fakat eğitimini tamamlamadı. Daha sonra Heilpraktiker olarak çalıştı. Almanya’da bu unvan hekimlik diplomasıyla eşdeğer değil. Alman Sağlık Bakanlığı, Heilpraktiker olmak için tıp eğitimi ya da mesleki yeterliliği ölçen bir tıp sınavı gerekmediğini açıkça belirtiyor.

Johanna Budwig’in ne kadar önemli biri olduğunu vurgulamak için Nobel Ödülü’ne yedi kez aday gösterildiği sıkça dile getiriliyor. Bu adaylıklardan birini yaptığı söylenen isim, onkolog olmayan ve naturopati ile homeopati alanında çalışan Alman hekim Werner Ch. Nawrocki. Nawrocki, bir mektupta Budwig’in kanseri iyileştirdiğini öne sürüyor ve kendi gözlemlerine dayanarak onu Nobel’e önerdiğini söylüyor. Ancak Nobel adaylıkları 50 yıl gizli tutulduğu için 1979’a ait bu iddiayı bugün resmi kayıtlardan doğrulamak mümkün değil. Üstelik aday gösterilmek, Nobel Komitesi’nin o kişinin çalışmalarını onayladığı anlamına da gelmiyor. Nobel Komitesi de bir kişinin kaç kez aday gösterildiğini bilimsel değerinin ölçüsü olarak görmüyor. Yani “Nobel adaylığı” vurgusu, Budwig’in güvenilir bir bilim insanı olduğuna işaret etmiyor.

Bugüne geldiğimizde ise Johanna Budwig’in ne Almanya’da ne de dünyanın başka bir yerinde saygın ve güvenilir bir bilim insanı olarak kabul edildiğini söylemek mümkün değil. Evet, Budwig’in yağ kimyası alanında akademik bir geçmişi vardı. Ancak bugün Alman onkoloji kurumları, Budwig’in teorilerini geçerli bilimsel bilgi olarak kabul etmiyor. Alman onkoloji kılavuzları bu teorilerin güncel araştırmalarla uyuşmadığını söylüyor ve Budwig diyetini kanser hastalarına kesinlikle önermiyor. 

Kanıtlanmamış tedaviler hepimiz için riskli

Bu gibi bilimsel dayanağı olmayan diyet tavsiyeleri, çoğunlukla ve en iyi ihtimalle işe yaramıyor. Daha kötü ihtimal ise bu tavsiyelere uyulmasının sağlığımızı tehlikeye atması. Hiçbir bilimsel dayanağı olmayan bu tariflerin yanlış bir umut yaratarak bizi gerçekten işe yarayan, etkisi kanıtlanmış tedavilerden uzaklaştırması kaçınılmaz.

Budwig diyeti iddiası da tam olarak böyle. Üzerinde araştırmalar olabilir, hatta bir tanıdığınıza iyi de gelmiş olabilir. Ama bu, keten tohumu içeren tarifleri kanıtlanmış bir kanser tedavisi yapmaz.