İnternette kanser hakkında okuduklarınıza güvenebilir misiniz?

İNCELEME SONUCU

İncelenen iddia

İnternette yayımlanan bütün kanser bilgileri güvenilir midir?

Sonuç

Hayır. Kaynağın kimliği ve uzmanlığı, kullanılan kanıtlar, tarih, çıkar ilişkileri ve iddianın diğer güvenilir kaynaklarla uyumu kontrol edilmelidir. “Mucize tedavi” ve “doktorların sakladığı gerçek” gibi kesin ve gizemli söylemler uyarı işaretidir.

Yanıltma tekniği/teknikleri

  • Gizli çıkarlarKaynağın ürün, tedavi, takviye veya hizmet satışı gibi açıklanmayan mali, ticari, siyasi ya da ideolojik çıkarları bulunur.
  • Kanıt yerine duyguKorku, umut, kişisel hikâye veya duygusal çağrı bilimsel kanıtın yerine kullanılır.
  • Sahte otoriteİlgili uzmanlığı olmayan bir kişi uzman gibi sunulur veya kişinin yetkinliği gerçek alanının ötesine taşınır.
  • Komplo çerçevesiDoktorların, bilim insanlarının, kurumların veya şirketlerin gerçeği sakladığı yeterli kanıt olmadan ileri sürülür.

İnternetteki sağlık yanlış bilgileri sıklıkla sahte uzmanlık, korku/umut, gizli gerçek anlatısı ve açıklanmayan ticari çıkarları kullanır.

Google’da “doğal kanser tedavileri” için yapılan hızlı bir arama binlerce sonuç verir, ancak bunların çoğu yanıltıcı veya tamamen yanlıştır. Peki neyin doğru olduğunu nasıl bileceksiniz?

Kaynakla başlayın
Güvenilir sağlık bilgileri genellikle kaynaktan gelir;

  • Saygın hastaneler
  • Kamu kurumları
  • Hakemli dergiler ve kayıtlı tıp uzmanları

Dikkat edilmesi gereken kırmızı bayraklar

  • “Mucize tedavi” veya “doktorların size söylemedikleri” başlıkları
  • Alıntı veya bilimsel referans yok
  • 100 başarı vaatleri veya risksiz doğal alternatifler

Gerçek dünyadan bir örnek

  • COVID-19 salgını sırasında, “kemoterapinin bağışıklık sistemini zayıflattığını, bu nedenle kemoterapiden kaçınmanın daha iyi olacağını” iddia eden bir video binlerce paylaşım aldı. Bu iddia, savunmasız kanser hastalarını yanlış yönlendirdi ve bakımda gecikmelere katkıda bulunmuş olabilir.

Ne yapabilirsin ki?

  • İddiaları doğrulamak için CancerDisinfo.org gibi doğruluk kontrol sitelerini kullanın
  • Yeni bir tedavi denemeden önce doktorunuza danışın
  • WhatsApp iletileri veya sosyal medya sağlık ipuçları konusunda dikkatli olun
  • Yanlış bilgileri tespit etmek için tıp diplomasına ihtiyacınız yok. Sadece birkaç kritik araca ihtiyacınız var. Kanser söz konusu olduğunda, en iyi savunmanız bilinçli şüpheciliktir.

Bir Cevap Yazın